رونمایی کانسپت الهام‌گرفته از اثر معماری میس وندر روهه در پاریس
«کم هم زیادی است.» یا Less is more. یکی از کوتاه‌ترین و مهم‌ترین جملات تاریخ معماری مدرن که از قول معمار مشهور آلمانی لودویگ میس فن در روهه نقل شده. حذف تزئینات و هر آنچه که می‌شود آن را زدود بی‌آنکه به کارکرد پدیده لطمه‌ای وارد شود به فلسفه‌ای تبدیل شد که از معماری تا طراحی صنعتی و اتومبیل را تا به امروز درگیر خود کرده. نمود این فلسفه را می‌توان به شکل تمام و کمال در خانه‌ی شیشه‌ای فانرزورث دید. اثری که این استاد مدرسه‌ی باوهاوس و یکی از مهم‌ترین معماران تاریخ، آن را در سادگی و در عین حال دقت و ظرافت تمام ساخت و پرداخت. حالا پس از ۷۵ سال از ساخت این خانه‌ی تمام شیشه‌ای و در نمایشگاه اتومبیل پاریس، رنو در معرفی کانسپت یکی از محصولات پرفروشش، این فلسفه را به عنوان منشاء الهام و ایده‌ی هدایت‌گر طرح معرفی کرده.
از اسپَس تا ای-اسپِیس
رنو اسپس (Espase) سابق و ای-اسپیس (E-Space) امروز، یکی از نام‌هایی است که از سال ۱۹۸۴ با مفهوم خودروهای چندمنظوره و خانوادگی رنو گره خورده است. این خودرو در نسخه‌ی اولیه‌ی خود یک ام‌پی‌وی واقعی بود. خودرویی با کابین جادار و چیدمان منعطف صندلی‌ها که می‌توانست جایگزینی برای خودروهای خانوادگی سنتی باشد. اما رنو در سال ۲۰۲۳ مسیر متفاوتی را در پیش گرفت و اسپس را به نسخه‌ای کشیده‌تر از شاسی‌بلند آسترال تبدیل کرد. حالا در نمایشگاه خودروی پاریس ۲۰۲۶، کانسپت E-Space نشان می‌دهد که این برند فرانسوی بار دیگر به فکر بازگشت به ریشه‌های اسپس افتاده است؛ آن هم در دورانی که بازار خودروهای خانوادگی بیش از هر زمان دیگری تحت سلطه‌ی شاسی‌بلندها قرار دارد.
الکساندر مالوال معاون طراحی رنو، هدف این پروژه را حفظ شخصیت نمادین اسپس و ترکیب آن با فناوری و زبان طراحی آینده می‌داند. از لحاظ ظاهری، یکی از مشخصه‌های شاخص E-Space شیشه‌ی جلوی بسیار خوابیده‌ی آن است که یادآور قطارهای سریع‌السیر TGV فرانسه است. در بخش عقب نیز اسپویلر سقفی، تداعی‌کننده‌ی باربندهای نسل سوم و چهارم اسپس است. جزئیاتی که نشان می‌دهند طراحان تلاش کرده‌اند بدون کپی‌برداری مستقیم از مدل‌های قدیمی، پیوندی میان گذشته و آینده ایجاد کنند.
استفاده‌ی گسترده از شیشه با حداکثر بهره‌وری فضایی
البته که طراحی E-Space صرفا به چند اشاره‌ی نوستالژیک محدود نمی‌شود. رنو می‌گوید طراحی این کانسپت از فضای داخلی آغاز شده و به همین دلیل، سطح شیشه‌ای کابین تا جای ممکن گسترش یافته است تا سرنشینان در فضایی روشن و دلباز قرار بگیرند. همان‌طور که گفته شد، ایده‌ی اصلی از خانه‌ی فارنزورث الهام گرفته شده است؛ ساختمانی که بخش عمده‌ی نمای آن را شیشه تشکیل می‌دهد. طراحان رنو تلاش کرده‌اند محل اتصال کابین شیشه‌ای و بدنه‌ی متعارف خودرو را تا حد امکان پنهان کنند. این ایده به‌خصوص در ستون D به چشم می‌آید؛ جایی که اسپویلر عقب به شکلی شناور بالای شیشه قرار گرفته و نورپردازی آن نیز بر این جلوه تاکید میکند.
اما برگ برنده‌ی اسپس همواره فضای داخلی و قابلیت استفاده‌ی خانوادگی آن بوده و کانسپت جدید نیز این ویژگی را فراموش نکرده. ای اسپیس ظرفیت حمل شش سرنشین در سه ردیف را دارد و چیدمان صندلی‌های آن به‌گونه‌ای است که فضای کابین صرفا به رفت‌وآمد روزمره محدود نباشد. سرنشینان ردیف دوم می‌توانند از میزهای تاشویی که پشت صندلی‌های جلو نصب شده استفاده کنند یا صندلی‌های خود را بچرخانند تا رو به سرنشینان ردیف سوم قرار بگیرند. این چیدمانی شبیه به فضای داخل قطار است. حتی امکان خواباندن صندلی‌های ردیف دوم و تبدیل آن‌ها به سطحی شبیه میز برای سرنشینان عقب نیز در نظر گرفته شده است. چنین انعطافی همان چیزی است که یک ام‌پی‌وی را از یک شاسی‌بلند خانوادگی معمولی متمایز میکند.
در کابین، نمایشگر عریض OpenR Panorama بخش عمده‌ی داشبورد را در بر گرفته است؛ طرحی که قرار است در نسل آینده‌ی رنو اسنیک و رافال، حوالی سال ۲۰۳۰ به تولید انبوه برسد. در کنار آن، یک مانیتور لمسی کوچک‌تر از داشبورد بیرون آمده و به راننده نزدیک‌تر شده تا کنترل امکاناتی مانند سیستم ناوبری و پخش موسیقی ساده‌تر باشد. البته متفاوت‌ترین بخش کابین، فرمان یوک‌شکل آن است که جای فرمان دایره‌ای متعارف را گرفته است. این سامانه از فناوری فرمان‌پذیری با سیم یا Steer-by-Wire استفاده میکند. یعنی ارتباط مکانیکی مستقیمی میان فرمان و چرخ‌های جلو وجود ندارد. حذف ستون فرمان سنتی نیز فضای بیشتری در بخش پایینی کابین و محل قرارگیری پاها به وجود می‌آورد.
آیا E-Space به تولید انبوه خواهد رسید؟
با این حال، فعلا نباید E-Space را پیش‌نمایشی قطعی از یک محصول تولیدی دانست. رنو هنوز اعلام نکرده که این کانسپت وارد خط تولید خواهد شد یا خیر، اما توسعه‌ی معماری جدید RGEV Medium 2.0 می‌تواند زمینه‌ی فنی چنین پروژه‌ای را فراهم کند. این پلتفرم انعطاف‌پذیر برای خودروهای برقی و نسخه‌های برقی بردافزا طراحی شده و از سامانه‌ی الکتریکی ۸۰۰ ولتی پشتیبانی میکند. رنو برای خودروهای برقی مبتنی بر این معماری، برد پیمایشی تا حدود ۷۵۰ کیلومتر و برای نسخه‌های بردافزا، برد حدود ۱۴۰۰ کیلومتر را در نظر گرفته است. ارقامی که البته به خودرو و پیکربندی نهایی آن بستگی خواهند داشت.
رنو ای اسپیس بیش از آنکه وعده‌ی قطعی بازگشت اسپس به قالب یک ام‌پی‌وی باشد، تلاشی برای بازتعریف این کلاس از خودروهاست. رنو می‌خواهد نشان دهد که خودروی خانوادگی جادار و منعطف لزوما نباید یک شاسی‌بلند دیگر باشد و می‌توان با ترکیب فضای شیشه‌ای گسترده، صندلی‌های قابل تنظیم و فناوری‌های تازه، تجربه‌ای متفاوت از سفر خانوادگی ارائه داد. این‌که چنین ایده‌ای در نهایت به محصولی تولیدی تبدیل شود یا در حد یک کانسپت باقی بماند، هنوز مشخص نیست؛ اما دست کم رنو E-Space بار دیگر این پرسش را مطرح کرده که آیا دوران ام‌پی‌وی‌ها واقعا به پایان رسیده است یا هنوز می‌توان به آن امیدوار بود؟
