ژیل ویدال: از فلسفه‌ی هنر تا طراحی خودرو

بعد از سال‌ها تجربه‌ی حضور در گروه پژو سیتروئن و توقفی کوتاه در رنو، ژیل ویدال دوباره به گروه استلانتیس برگشته و مسئولیت طراحی واحد اروپایی این گروه را بر عهده گرفته است. او که متولد ۱۹۷۲ است امروز یکی از طراحان پیشرو در سطح بین‌المللی محسوب می‌شود و کسی است که شغلش را نه به عنوان یک حرفه، که به عنوان علاقه و رسالت می‌بیند. به قول خودش از وقتی که یادش می‌آید همیشه یک مداد در دستش داشته و با آن بزرگ شده.

گفت‌وگوی زیر در آخرین شماره‌ی مجله‌ی معتبر اتو اند دیزاین ایتالیا منتشر شده است.

چه زمانی فهمیدید که می‌خواهید یک طراح شوید؟

خیلی زود. وقتی شروع به طراحی کردم فقط دو سال داشتم. این نقاشی‌ها چیزی نیستند که بخواهم در موردشان حرف بزنم اما منظورم این است که خیلی قبل‌تر چیزی روی کاغذ خالی خلق کرده‌ام. به علاوه دوران کودکی‌ام را در بین خودروها گذرانده‌ام: پدر و پدربزرگم فروشنده و کلکسیون‌دار خودرو بودند و مطمئنم که اولین الهام‌های من از آنجا نشأت گرفته‌اند.

نقطه‌ عطف تحصیلات شما چه بود؟

زمانی که دبیرستان را ترک کردم تا بروم سراغ متخصص هنر، هنر معاصر، هنر کاربردی و فلسفه شدن. بعد وقتی که وارد مرکز هنری کالج طراحی شدم تغییری بزرگ اتفاق افتاد که من را به دنیایی کاملا متفاوت از مطالعات سنتی در فرانسه برد.

آیا آنجا با کسی ملاقات داشتید که باعث شود زندگی حرفه‌ای شما شکل بگیرد؟

اولین نفر ژان پیر پلوئی (Jean-Pierre Ploue) در گروه PSA بود. سال ۲۰۰۰ بود و من، او و بقیه‌ی طراحان جوان در یک طول موج از لحاظ بینش طراحی بودیم. بعدا، خیلی بعدها مواجهه‌ام با لوکا دی مئو در رنو در سال ۲۰۲۰. آن زمانی که وارد این شرکت شده بودم و گفت‌وگوهای بسیار نزدیکی با او داشتم که به یکی از نقاط عطف تجربیاتم منتهی شد. او مردی دوراندیش است که باید تا آخر دنیا دنبالش کنید. بعد از پنج سال آنجا را ترک کردم. یک چت کوتاه با جان الکان (John Elkann) کافی بود تا من را متقاعد به بازگشت به استلانتیس کند.

مهم‌ترین علاقه‌تان چیست؟

خیلی چیزها اما اگر مجبور شوم یکی را انتخاب کنم که واقعا مدرن باشد باید بگویم دوربین‌های دیجیتالی. دوربین سیگما FP طراحی خیلی مینیمالی دارد اما عملکردش فراتر از معمول است: نسخه‌ای خلاصه‌شده از یک دوربین حرفه‌ای است. بعد نوبت به دوربین سیگما FP با بدنه‌ی آلومینیومی می‌رسد که یک شیء فوق‌العاده است. عشق و علاقه‌ی آدم عوض می‌شود، همان‌طور که طراحی‌ها عوض می‌شوند پس غیر ممکن نیست ظرف یک هفته یا بعدا چیز دیگری جای این دوربین را بگیرد.

طراح مورد علاقه‌تان کیست؟

در مورد طراحی خودرو مارسلو گاندینی همیشه بهترین است. نقطه قوت او توانایی‌اش در انجام کارهایی مختلف با سطحی از خلاقیت است که جلوتر از زمان خودش بود. او می‌توانست برای مازراتی خودروی اسپرت یا برای رنو ون طراحی کند. من باور دارم که طراحان ایتالیایی یگانه هستند اما اگر به دنیای مد نگاه کنیم خیلی گزینه‌ها هستند که می‌شود از بین‌شان انتخاب کرد: پیر کاردین، کوکو شنل، کریستین دیور، ایو سن لورن. در زمینه‌ی طراحی محصول هم باید اسم فیلیپ استارک (طراح داخلی، مبلمان و حمل‌ونقل فرانسوی) یا کنستانتین گرچیک (Grcic؛ طراح مبلمان و لوازم دکوری آلمانی) را ببرم.

دوست دارید چه عنصری از خودروها را طراحی کنید؟

نگاهی به گذشته‌های دور و بوگاتی آتلانتیک بیندازیم. اگر داریم در مورد طراحی محصول صحبت می‌کنیم، قطعا من دوست دارم که صندلی طراحی کنم و اگر بخواهم یکی را انتخاب کنم سراغ Eames Lounge (صندلی‌هایی با بالشتک‌های چرم و روکش چوب که چارلز و ری ایمز در سال ۱۹۵۶ طراحی کردند و بسیار مشهور شد.) می‌روم.

شما زمان زیادی صرف احیای مدل‌های قدیمی کرده‌اید: آیا فکر می‌کنید این نوع خودروها کلید موفقیت هستند؟

من روی کانسپت پژو E-Legend کار کرده‌ام که نمونه‌ی احیاکننده‌ی پژو ۵۰۴ کوپه محسوب می‌شود؛ اما هیچ‌وقت به خط تولید نرفت و بعدا در رنو هم پروژه‌های R5 و R4 را پیش بردم. شاید بتوانیم توینگوی جدید را هم جزو این دسته خودروها حساب کنیم. طرح‌های احیاگرانه باید در زمان درست و همسو با شرایط جامعه ارائه شوند و موضوعی که انتخاب می‌کنید هم می‌بایست در زمان خود نمادین و آیکونیک باشد. این موضوع باید خاطراتی غیرمعمول را برای نسلی خاص برانگیخته کند. همزمان باید برای نسل جدید هم مدرن به نظر برسد و بتوانند با آن ارتباط برقرار کنند.

سرگرمی‌های شما چیست؟

سرگرمی‌های زیادی دارم. پایه‌ی عکاسی‌ام، نقاشی می‌کنم، پیانو می‌زنم، تا جایی که بتوانم هم اسکی و اسنوبورد سواری می‌کنم. کارهای مربوط به هنر معاصر را هم جمع می‌کنم و عاشق خودروهای وینتیج و ساعت‌های سیکو مربوط به دهه‌ی هفتاد میلادی هم هستم.

کدام شهرها امروز ترند محسوب می‌شوند؟

شانگهای به خاطر مدرنیته و توانایی تغییرآفرینی در زندگی روزمره. منظورم این است که دیگر حتی لازم نیست تا با کارت اعتباری هزینه‌ها را پرداخت کنید. همه‌چیز در چین آن‌قدر پیشرفته است که انگار دارید در دنیای علمی تخیلی زندگی می‌کنید. بعد به پاریس می‌روید و منابع الهام بی‌پایانی را می‌بینید. از طراحی فشن تا مبلمان، عطر و هنر. شما همان چیزها را با اشکال متفاوت در لندن یا نیویورک هم پیدا می‌کنید. دوست دارم این‌طور فکر کنم که فرانسه در طراحی خودرو به اندازه‌ی ایتالیا، آمریکای شمالی، ژاپن یا کره منشاء الهام است.

یک روز معمول رییس طراحی گروه استلانتیس چگونه است؟

بستگی دارد. از جلسات تعیین استراتژی با مدیران گرفته تا تدقیق و تصحیح جزئیات یک طرح یا اجرای یک پروژه. ما هر ۱۵ تا ۳۰ دقیقه یک بار جلسه داریم و از موضوعی به موضوع دیگر می‌پریم. از یک برند به برند دیگر. از یک کشور به کشور دیگر.

آیا شهری که در آن مشغول زندگی هستید را دوست دارید و چرا؟

من بیرون پاریس در خانه‌ای با باغی زیبا زندگی می‌کنم. خیلی زیباست که با طبیعت و سبزینگی احاطه شده باشید. مرکز شهر به اندازه‌ی ۱۵ دقیقه رانندگی فاصله دارد که به من اجازه می‌دهد تجربه‌ی هیجان‌انگیز پاریس را هم دم دست داشته باشم تا بتوانم ازش حرف بزنم.