فروش تسلا در اتحادیه اروپا طی نوامبر ۲۰۲۵ با افتی قابلتوجه ۳۴ درصدی مواجه شد؛ کاهشی که همزمان با رشد خیرهکننده بی وای دی، رقیب چینی این شرکت، باعث شد فاصله فروش میان دو خودروساز به کمتر از ۲ هزار دستگاه برسد. این آمار را انجمن تولیدکنندگان خودرو اروپا (ACEA) منتشر کرد و نشان داد رقابت در بازار خودروهای الکتریکی اروپا وارد مرحلهای تازه شده است.
بر اساس دادههای رسمی، تسلا در ماه گذشته ۱۲,۱۳۰ دستگاه خودروی جدید در اتحادیه اروپا ثبت کرده، در حالی که این رقم در نوامبر ۲۰۲۴ برابر با ۱۸,۴۳۰ دستگاه بود. اگر کل بازار اروپا شامل کشورهای خارج از اتحادیه، از جمله ایسلند، لیختناشتاین، نروژ، سوئیس و بریتانیا را نیز در نظر بگیریم، افت ثبتنام تسلا ۱۱.۸ درصد بوده و مجموع فروش آن به ۲۲,۸۰۱ دستگاه رسیده است. در سوی مقابل، بی وای دی تنها در محدوده اتحادیه اروپا رشدی ۲۳۵ درصدی را تجربه کرده و ۱۶,۱۵۸ دستگاه فروش ثبت کرده است. این جهش در کل اروپا نیز با رشد ۲۲۲ درصدی همراه بوده و مجموع ثبتنام این برند به ۲۱,۱۳۳ دستگاه رسیده است؛ آماری که عملاً بی وای دی را در آستانه سبقت از تسلا در قاره سبز قرار میدهد.
سهم بازار تسلا در اتحادیه اروپا نیز بهطور همزمان با کاهش فروش، از ۲.۱ درصد در سال گذشته به ۱.۴ درصد سقوط کرده، در حالی که سهم بی وای دی از ۰.۶ درصد به ۱.۸ درصد افزایش یافته است. در کل اروپا نیز تسلا با افت سهم از ۲.۵ درصد به ۲.۱ درصد روبهرو شده، اما بی وای دی توانسته سهم خود را از ۰.۶ درصد به ۲.۰ درصد برساند. این اعداد اگرچه هنوز از تسلط کامل هیچکدام از دو شرکت حکایت ندارند، اما روند تغییر موازنه قدرت در بازار را بهوضوح نمایش میدهند.
تحلیلگران صنعت، این افت شدید تسلا را تنها به یک عامل نسبت نمیدهند. موج جدید خودروهای چینی با قیمت رقابتی، کیفیت ساخت رو به بهبود و توسعه سریع شبکه توزیع، یکی از اصلیترین دلایل فشار بر برند آمریکایی است، اما موضوع دیگری نیز به شکل غیرمستقیم بر رفتار خریداران اثر گذاشته است: سیاست. ورود آشکار ایلان ماسک، مدیرعامل تسلا، به میدان حمایت از جریانهای سیاسی راست افراطی در آلمان و بریتانیا، و همچنین نقش فعال او در کمپین انتخاباتی دونالد ترامپ در آمریکا، موجب شکلگیری یک شکاف احساسی میان بخشی از مصرفکنندگان اروپایی و برند تسلا شده است.
نتایج یک نظرسنجی که در ژانویه ۲۰۲۵ توسط Electrifying.com انجام شد، نشان داد ۶۰ درصد از شرکتکنندگان اعلام کردهاند که رفتار و مواضع ماسک، انگیزه آنها برای خرید تسلا را کاهش داده یا از بین برده است. اگرچه نظرسنجیها الزاماً به معنای تغییر کامل تصمیمات خرید نیستند، اما در بازاری که انتخابهای متنوعتری نسبت به گذشته دارد، همین عامل میتواند بهانهای برای جابهجایی مشتریان باشد. در اروپا، جایی که نگاه عمومی نسبت به مسائل سیاسی و اجتماعی بر الگوهای مصرف تأثیر پررنگتری دارد، برندها بیش از همیشه نیازمند فاصلهگذاری هوشمندانه میان کسبوکار و سیاست هستند؛ اصلی که تسلا در سال ۲۰۲۵ به شکل کمسابقهای از آن عبور کرده است.
در نقطه مقابل، بی وای دی برخلاف تمرکز تکبعدی تسلا بر خودروهای تمامبرقی، یک استراتژی منعطفتر را دنبال کرده است. این برند با ترکیب خودروهای کاملاً الکتریکی و مدلهای پلاگینهیبریدی، توانسته از تغییرات الگوی تقاضا در اروپا بیشترین بهره را ببرد. رشد سهم خودروهای هیبریدی در بازار اروپا – بهویژه پس از کاهش مشوقهای مالیاتی مستقیم برای خودروهای تمامبرقی در برخی کشورها – به نفع بی وای دی تمام شده است. آلفردو آلتاویا، مشاور ویژه بی وای دی در اروپا، در واکنش به این روند گفته است که «نادیده گرفتن ترندهای بازار، اشتباه استراتژیک خواهد بود» و تأکید کرده خودروهای هیبریدی بخش کلیدی برنامه این شرکت در اروپا هستند.
بی وای دی همچنین با گسترش سریع شبکه نمایندگیهای فروش و نزدیک شدن به تولید محلی، جایگاه خود را تقویت کرده است. این شرکت قصد دارد تولید انبوه خودروهای خود را از سال ۲۰۲۶ در کارخانه جدیدش در مجارستان آغاز کند؛ اقدامی که از دو منظر اهمیت دارد: نخست کاهش هزینههای لجستیک و تعرفههای وارداتی، و دوم ارسال یک پیام روشن به بازار اروپا مبنی بر تعهد بلندمدت به این منطقه.
در همین حال، افت تقاضا در آمریکا نیز فشارهای فصلی بر تسلا را افزایش داده است. جوزف اسپک، تحلیلگر UBS، پیشبینی تحویل خودروهای تسلا در سهماهه چهارم ۲۰۲۵ را از ۴۲۹ هزار دستگاه به ۴۱۵ هزار دستگاه کاهش داده و دلیل آن را افت تقاضا پس از پایان اعتبار برخی مشوقهای مالیاتی خرید خودروهای الکتریکی در آمریکا عنوان کرده است. دویچه بانک نیز با پیشبینی ۴۰۵ هزار دستگاه تحویل، از کاهش خوشبینی نسبت به عملکرد فصلی این شرکت خبر داده است. این در حالی است که برآوردهای اجماعی قبلی بازار، تحویل حدود ۴۴۰ هزار دستگاه را محتمل میدانستند.
با این حال، بخشی از تحلیلهای جدید نشان میدهد که وزن تحویل خودروها در ارزیابی آینده تسلا برای سرمایهگذاران کاهش یافته است. تمرکز فزاینده این شرکت بر توسعه فناوری Full Self-Driving، پروژههای رباتیک و ورود احتمالی قابلیتهای خودران به اروپا، میتواند مسیر توجه بازار سرمایه را از معیارهای سنتی فروش و تحویل، به شاخصهای نوآوری و ارزشگذاری آیندهمحور منتقل کند. تسلا اعلام کرده که قصد دارد مجوزهای قانونی فناوری خودران را از هلند تا فوریه ۲۰۲۶ دریافت کند، اما نهادهای نظارتی اروپا هنوز این جدول زمانی را تأیید نکردهاند و همین مسئله میتواند مسیر توسعه این فناوری را با تأخیرهای قابلپیشبینی همراه کند.
نوامبر ۲۰۲۵ برای تسلا در اروپا تنها یک ماه ضعیف فروش نبود؛ بلکه نمادی از تغییرات بزرگتر در این صنعت است. رقابت دیگر فقط بر سر ظرفیت باتری، شتاب یا شبکه شارژ نیست؛ بلکه ترکیبی از قیمت، تنوع سبد محصول، حضور محلی، تصویر عمومی برند و حتی حساسیتهای اجتماعی و سیاسی است. در چنین بازاری، انعطاف استراتژیک بی وای دی فعلاً بر رویکرد تکمحصولی و سیاستزده تسلا در اروپا پیشی گرفته، اما اینکه این جابهجایی یک تغییر پایدار در قدرت باشد یا یک موج مقطعی، به تصمیمات ۱۲ ماه آینده این دو شرکت وابسته است؛ سالی که میتواند ساختار بازار خودروهای الکتریکی اروپا را برای همیشه دگرگون کند.
