پس از حدود دو هفته جدال رسانهای و موضعگیریهای رسمی علیه رشد بهای کارخانهای خودرو، در نهایت مجوز تعدیل قیمت صادر و نرخهای جدید سه خودروساز بزرگ کشور در سامانه کدال منتشر شد. سناریویی که پیشتر نیز در بازار خودرو تکرار شده بود، بار دیگر با موجی از مخالفتها آغاز شد اما در پایان با پذیرش افزایش قیمتها خاتمه یافت؛ روندی که به اعتقاد بسیاری از فعالان بازار، بیش از هر چیز به بلاتکلیفی و التهاب قیمتی دامن میزند.
بر اساس اطلاعات منتشرشده، ایرانخودرو به طور متوسط مجوز افزایش قیمت ۳۹ درصدی را دریافت کرده است. سایپا نیز افزایش میانگین ۳۰ درصدی را در سبد محصولات خود اعمال کرده و پارسخودرو رشد متوسط ۳۵ درصدی قیمت کارخانهای محصولاتش را ثبت کرده است.
موج مخالفتها پیش از ابلاغ رسمی قیمتها
اعلام اولیه افزایش قیمتها در ابتدای بهمنماه با واکنشهای گستردهای از سوی نهادهای دولتی و نظارتی همراه شد. وزارت صنعت، معدن و تجارت اعلام کرد افزایش اعلامشده مورد تأیید این وزارتخانه نیست. پس از آن سازمان حمایت مصرفکنندگان و تولیدکنندگان خواستار توقف و بررسی مجدد روند قیمتگذاری شد.
در ادامه، سازمان تعزیرات حکومتی نیز فرآیند افزایش قیمت را فاقد وجاهت قانونی دانست و سازمان بازرسی کل کشور بر لزوم طی شدن مسیر قانونی قیمتگذاری از مجرای شورای رقابت و سازمان حمایت تأکید کرد. حتی دادستانی تهران نیز با صدور حکمی اعلام کرد فروش خودرو با قیمت جدید بدون هماهنگی با مراجع ذیصلاح مجاز نیست.
با وجود این مواضع صریح، در نهایت مجوز افزایش قیمت صادر شد و نرخهای جدید به صورت رسمی ابلاغ گردید؛ رخدادی که نشان میدهد ساختار قیمتگذاری خودرو در کشور همچنان با چالش هماهنگی میان نهادهای مختلف مواجه است.
جزئیات افزایش قیمت محصولات ایرانخودرو
در میان محصولات ایرانخودرو، بیشترین رشد قیمت مربوط به تارا اتوماتیک V4LX با SBR است. بهای کارخانهای این خودرو از ۹۹۰ میلیون تومان به یک میلیارد و ۴۵۷ میلیون تومان افزایش یافته که معادل رشد ۴۷ درصدی و افزایش ۴۶۷ میلیون تومانی است.
دنا پلاس توربوشارژ اتوماتیک آپشنال با SBR نیز با افزایش ۴۶ درصدی، از یک میلیارد و ۴ میلیون تومان به یک میلیارد و ۴۶۸ میلیون تومان رسیده است. در مقابل، کمترین افزایش قیمت در بین محصولات این شرکت به رانا پلاس ارتقایافته با SBR اختصاص دارد که از ۶۷۵ میلیون تومان به ۸۶۵ میلیون تومان رسیده و رشد ۲۸ درصدی را تجربه کرده است.
تغییرات قیمت محصولات سایپا
در سبد محصولات سایپا، بیشترین افزایش قیمت به ساینا S85 و نسخه SBR این خودرو اختصاص دارد. ساینا S85 از ۴۲۴ میلیون تومان به ۶۱۳ میلیون تومان رسیده که نشاندهنده رشد ۴۴ درصدی و افزایش ۱۸۹ میلیون تومانی است. نسخه مجهز به SBR نیز با افزایشی مشابه، از ۴۲۶ میلیون تومان به ۶۱۶ میلیون تومان رسیده است.
کمترین افزایش قیمت در میان محصولات سایپا مربوط به اطلس GL است که از ۶۳۰ میلیون تومان به ۷۰۳ میلیون تومان افزایش یافته و رشد ۱۱ درصدی را ثبت کرده است.
رشد قیمت محصولات پارسخودرو
در میان محصولات پارسخودرو، پارس نوآ و سهند S دوگانهسوز هر دو رشد ۴۴ درصدی را تجربه کردهاند. پارس نوآ که بهتازگی با قیمت ۷۳۳ میلیون تومان معرفی شده بود، اکنون با نرخ یک میلیارد و ۶۲ میلیون تومان عرضه میشود. سهند S دوگانهسوز نیز از ۵۲۹ میلیون تومان به ۷۶۷ میلیون تومان رسیده است.
در مقابل، کوییک SR کمترین افزایش قیمت را در میان محصولات این شرکت داشته و با رشد ۲۹ درصدی، از ۴۹۹ میلیون تومان به ۶۴۸ میلیون تومان رسیده است.
تأثیر افزایش قیمت خودرو بر بازار
این افزایش قیمتها در شرایطی اعمال شد که بازار خودرو طی هفته نخست بهمنماه نیز بهطور میانگین با رشد ۸ درصدی قیمت در بازار آزاد مواجه بود؛ افزایشی که بخش عمده آن تنها در یک روز رخ داد. هرچند عواملی نظیر افزایش نرخ ارز، تورم عمومی و تحولات سیاسی در رشد قیمت خودرو مؤثرند، اما تجربه نشان داده است بلاتکلیفی در سیاستگذاری و اعلامهای متناقض نیز به شوکهای قیمتی دامن میزند.
در مجموع، صدور مجوز رشد قیمت خودرو پس از موج مخالفتهای رسمی، بار دیگر الگوی تکراری سیاستگذاری در صنعت خودرو را نمایان کرد؛ الگویی که ابتدا با اعلام افزایش قیمت، سپس با مخالفت گسترده و در نهایت با تعدیل و تأیید رسمی همراه میشود. نتیجه این روند، افزایش نااطمینانی در بازار و فشار مضاعف بر مصرفکنندگان است./دنیای اقتصاد
گزارش