صنعت خودروی جهان در سال ۲۰۲۵ وارد مرحلهای تعیینکننده شده است؛ خودروسازان چینی برای نخستین بار در آستانه تبدیل شدن به بزرگترین فروشندگان خودرو در سطح جهانی قرار گرفتهاند؛ جایگاهی که بیش از ۲۰ سال در اختیار ژاپن بود. این جابهجایی، فراتر از یک رکورد فروش ساده، نشانهای از تغییر موازنه قدرت صنعتی و تکنولوژیک در زنجیره تولید، صادرات و توسعه پیشرانههای نوین است.
خیز چین برای فتح صدر فروش جهانی
رشد جمعی برندهای چینی در بازارهای بینالمللی، بر پایه دو استراتژی مشخص شکل گرفته است: صادرات پرحجم و قیمتگذاری رقابتی. چین تا پایان نوامبر ۲۰۲۵، ۶.۳۴ میلیون دستگاه خودرو صادر کرده؛ رقمی که ۱۸.۷ درصد رشد سالانه را نشان میدهد. نکته مهمتر اینکه ۳۶.۵ درصد از این عدد را خودروهای انرژی نو (NEV) شامل مدلهای تمامبرقی، پلاگین هیبرید و رنجاکستندر تشکیل دادهاند؛ موضوعی که نشان میدهد چین در حال گذار از یک صادرکننده سنتی به بازیگری فناوریمحور با سهم رو به رشد در سبد صادرات جهانی است. در این میان، BYD بهتنهایی در ماه نوامبر ۲۰۲۵، ۱۳۱,۹۳۵ دستگاه خودرو صادر کرده و رشد ۳۲۶ درصدی نسبت به سال قبل را ثبت کرده است؛ آماری که این شرکت را در مسیر عبور از یک میلیون فروش برونمرزی تا پایان سال قرار میدهد. همین روند باعث شد چین در ۲۰۲۳ از ژاپن عبور کند و عنوان بزرگترین صادرکننده خودرو در جهان را بهدست آورد و این برتری را در ۲۰۲۴ و ۲۰۲۵ نیز تثبیت کند.
رقابت سنگین در میدان خودروهای برقی
در بخش خودروهای الکتریکی، رقابت میان چین و آمریکا وارد حساسترین فاز خود شده است. BYD تا پایان نوامبر ۲۰۲۵، موفق به فروش ۲.۰۷ میلیون دستگاه خودروی برقی شده؛ عددی که این شرکت را در موقعیت پیشی گرفتن از تسلا و تبدیل شدن به بزرگترین فروشنده EV جهان در ۲۰۲۵ قرار میدهد. تسلا نیز تا پایان سهماهه سوم ۲۰۲۵، ۱.۲۲ میلیون دستگاه خودرو برقی تحویل داده و برآوردها نشان میدهد فروش سالانه این شرکت به حدود ۱.۶۵ میلیون دستگاه برسد؛ یعنی ۷.۷ درصد کاهش نسبت به سال قبل. رشد فصلی تسلا در سهماهه سوم، متأثر از هجوم خریداران آمریکایی برای استفاده از اعتبار مالیاتی ۷,۵۰۰ دلاری قبل از انقضای آن در سپتامبر بود؛ اما این مشوق نیز اثر کوتاهمدت داشت و تحلیلگران پیشبینی میکنند فروش سهماهه چهارم این شرکت به حدود ۴۴۹ هزار دستگاه محدود شود؛ موضوعی که نشان میدهد تقاضای وابسته به مشوق، در بازارهای بدون یارانه با افت جدی روبهرو میشود و برگ برنده چین در این رقابت، نه یارانه، بلکه قیمت، ظرفیت تولید و تنوع مدلها بوده است.
پیشروی چین در بازار اروپا و آسیا
در ۲۰۲۵، برندهای چینی موفق شدهاند ۵.۱ درصد از سهم بازار اروپا در نیمه اول سال را بهدست آورند؛ رقمی که تقریباً دو برابر سال گذشته است. در جنوبشرق آسیا نیز، بازارهایی مانند تایلند رشد ۴۹ درصدی فروش خودروهای چینی را ثبت کردهاند؛ افزایشی که نشان میدهد نفوذ چین در بازارهای نوظهور منطقهای، حالا وارد فاز جهشی شده است.
بازار داخلی چین؛ سکوی تثبیت قدرت برندهای بومی
در داخل چین نیز، خودروسازان بومی حالا نزدیک به ۷۰ درصد از سهم بازار خودروهای سواری را در اختیار دارند. تا پایان سپتامبر ۲۰۲۵، ۶۸.۸ درصد از کل محمولههای خودرویی در این کشور متعلق به شرکتهای چینی بوده؛ سهمی که تقریباً دو برابر ۵ سال قبل است و نکته کلیدی اینکه تمام رشد سالانه بازار داخلی چین نیز توسط همین برندها رقم خورده است. در مقابل، برندهای خارجی همچنان در حال عقبنشینی هستند؛ خودروسازان آلمانی ۵.۷ درصد کاهش، برندهای ژاپنی ۴.۲ درصد افت و شرکتهای آمریکایی تنها ۱.۹ درصد رشد محدود را ثبت کردهاند. همین مقایسه نشان میدهد که زمین بازی در چین دیگر در اختیار برندهای سنتی نیست و حتی بازیگران بزرگی مانند تویوتا و فولکسواگن، حالا در حال واگذاری سهم بازار به موج NEVهای بومی چین هستند.
سبقت خودروهای انرژی نو از احتراقیها
یک نقطهعطف مهم دیگر، پیشی گرفتن NEVها از ICEها در چین است. تا پایان نوامبر ۲۰۲۵، فروش NEVها به ۱۱.۴۷ میلیون دستگاه رسیده، در حالی که فروش خودروهای احتراقی ۱۰.۰۱ میلیون دستگاه بوده است. این اولین بار است که خودروهای غیر بنزینی در بزرگترین بازار خودرویی جهان، از مدلهای احتراقی پیشی میگیرند؛ اتفاقی که نشان میدهد چین نهفقط تولیدکننده، بلکه تعیینکننده مسیر آینده پیشرانه خودرو در جهان است. در این بازار، BYD با ۲۹ درصد سهم، جیلی ۱۲ درصد و SAIC نیز ۸ درصد از بازار را در اختیار دارند؛ ترکیبی که تأیید میکند رقابت NEV در چین، حالا یک رقابت بومی و درونمرزی است و تسلا، با وجود جایگاه جهانی، در این کشور زمین رقابت را به شرکتهای داخلی واگذار کرده است.
تغییر قواعد بازی جهانی
برتری چین در سال ۲۰۲۵ حاصل یک عامل نیست، بلکه نتیجه ظرفیت عظیم تولید داخلی، زنجیره تأمین یکپارچه، قیمت رقابتی، استراتژی صادراتی تهاجمی و رشد سریع NEVها است. چین حالا وارد مرحلهای شده که دیگر دنبالکننده روندهای صنعت خودرو نیست، بلکه جهتدهنده آن است؛ روندی که بر اساس شواهد آماری، احتمالاً در سالهای آینده نیز فاصله خود را با رقبا افزایش خواهد داد.
گزارش