کانسپت EXP 15 بنتلی از آن خودروهایی است که یک‌جورهایی همه منتظر معرفی‌اش بودند. از وقتی که رابین پیج (Robin Page) طراح مشهور بنتلی تصمیم گرفت تا دوباره به دفتر مستقر در شهر کرو انگلستان بازگردد و به سال‌ها همکاری‌اش با سوئدی‌ها خاتمه دهد؛ همه منتظر بودند تا ببینند او چه سورپرایزی برای اهالی دنیای خودرو و طرفداران این برند انگلیسی دارد.

کانسپتی برای آزمون، نه تولید

EXP 15 که نامش مخففی از کلمه‌ی experimental یا تجربی است و پانزدهمین کانسپت تاریخ بنتلی محسوب می‌شود، «واقعا» یک کانسپت است؛ نه پیش‌نمایشی از نمونه‌ای که قرار است به‌زودی به خط تولید برود. همان‌طور که از نام خودرو پیداست، «تجربی» به معنای تلاش برای آزمودن ایده‌های جدید و گرفتن بازخورد است. بنتلی بارها توضیح داده که این خودرو قرا نیست هیچ‌وقت به خط تولید برود و خود رابین پیج هم این‌طور در موردش صحبت می‌کند: «لازم است که اصول طراحی‌ و خط مشی‌مان را توضیح دهیم. اینجا آغاز یک زبان طراحی مدرن است که مدل‌های آتی بنتلی را تحت تأثیر قرار خواهد داد.» شاید به همین خاطر است که طراحان فقط بدنه‌ی خودرو را به شکل فیزیکی ساخته‌اند و برای نمایش فضای داخلی به تکنولوژی VR یا واقعیت مجازی بسنده کرده‌اند. در این مورد جان میر (Jon Mayer) سرپرست تیم UX و عملیات‌های طراحی بنتلی توضیح می‌دهد: «شما می‌توانید جزئیات بیشتری را در ماکت ساخته‌شده از گل کلی ببینید. به طور مثال از لحاظ متریال یا رنگ‌های به کار رفته‌شده.» دارن دی (Darren Day) به عنوان سرپرست بخش طراحی داخلی این توضیحات را به حرف‌های همکارش اضافه می‌کند: «با واقعیت مجازی شما دیگر با محدودیت‌های تکنیکی مواجه نیستید. ما می‌توانیم نشان بدهیم که هرچیز چطور کار می‌کند؛ از جابه‌جایی صندلی‌ها گرفته تا نورپردازی انعطاف‌پذیر کابین.»

الهام گرفتن از ماجرای قطار آبی

تولد یک زبان طراحی مدرن؟ نه فقط این؛ بلکه به این خاطر که بنتلی یک بنتلی است: به همین خاطر است که همیشه پیوندی عمیق با سنت‌های این برند وجود داشته. کافی است تا ماجرای «قطار آبی» را در سال ۱۹۳۰ به خاطر بیاوریم. ولف برناتو که آن زمان رییس بنتلی بود و یکی از چهره‌های مشهور به «پسرهای بنتلی» (Bentley Boys)، سوار بر بنتلی اسپید ۶ با قطار لوکس معروف به قطار آبی مسابقه‌ای ترتیب داد و توانست زودتر از این قطار خودش را از کن فرانسه به لندن برساند.

EXP 15 ارجاع‌های بسیاری به المان‌های طراحی قطار آبی دارد: حتی داشتن سه در و سه صندلی هم یک تقلید از آن است. بدین ترتیب یک شمای طراحی پنج نقطه‌ای دقیق شکل گرفت که رابین پیج این‌طور در موردش توضیح می‌دهد: «این قضیه مادامی که در نسل‌های جدید بنتلی قابل تشخیص است، می‌تواند به اشکال مختلفی اعمال شود.» طراحی پنج نقطه‌ای با قاعده‌ی «برازندگی استوار» (Upright Elegance) آغاز می‌شود که در آن دماغه‌ی جلو در امتداد یک خط عمودی ملایم منحنی تعریف می‌شود. بعد نوبت «جلوپنجره‌ی نمادین» می‌رسد که با وجود برقی بودن خودرو و عدم نیاز به تهویه‌ی موتور، کماکان به عنوان بخشی از معماری تاریخی برند بنتلی پابرجا مانده است. این جلونجره به قول آقای پیج «بخشی از یک هنر دیجیتال» است. قاعده‌ی سوم «خط کاپوت بی‌پایان» است که از زیر پنجره آغاز و به ستون C ختم می‌شود؛ درست مثل قطار آبی. قاعده‌ی چهارم «هیولای خفته» است: اگر از زاویه‌ی نما نگاه کنیم بیرون‌زدگی گلگیرها و پهلوهای خودرو مشخص است که نمایی ماهیچه‌ای و پرانرژی می‌سازد. دامن روسیگاج (Domen Rucigaj) رییس بخش طراحی خارجی بنتلی این‌طور در موردش توضیح می‌دهد: «ببری که آماده‌ی حمله است؛ اما در وضعیت ایستایی آرام و غیر تهاجمی. در ترکیب‌بندی کلاسیک تناسبات دو سوم ارتفاع خودرو به بدنه و یک سوم به شیشه‌ها اختصاص داده می‌شود.» پنجمین و آخرین قاعده هم این است: «سپر با پرستيژ» که در کانسپت EXP 15 به سطح پشتی وسیع و تمیز که با لوگوی جدید بنتلی متمایز شده و چراغ‌های الماسی شکل آن را احاطه کرده‌اند، اشاره می‌کند.

اینکه EXP 15 به شکل سدان طراحی شده تصادفی نیست، چرا که تناسبات آن مدل مولسن را یادآوری می‌کند. آقای پیج این‌طور توضیح می‌دهد: «ما الان در نسل چهارم GT هستیم و می‌دانیم چه کار کنیم. البته این قضیه در مورد اس‌یووی‌ها هم صدق می‌کند اما بازار خودروهای سدان در حال تغییر است. طراحی سه‌جعبه‌ای؟ (منظور آقای پیج فرم کلاسیک خودروهای سدان است که از سه باکس فرضی دماغه، اتاق و صندوق عقب تشکیل شده) نیم‌رخ بی‌همتا؟ مرتفع یا کوتاه؟ کانسپت ما به دنبال جوابی برای مشتریان سختگیر است. 

سه نفر و پنج اصل در کابین!

فضای داخلی سوای پرداخت پرمیوم و باکیفیت به سبک همیشگی بنتلی شامل سه صندلی است: یکی در جلو و دو تا در عقب. یکی از این صندلی‌ها قابلیت تا شدن دارد تا در کنار راننده قرار بگیرد. این طراحی فضای زیادی برای الزامات مسافرت‌های کوتاه یا جایی برای قرار دادن حیوانات خانگی فراهم می‌کند. حتی فضای داخلی همان‌طور که دارن دی به عناون سرپرست طراحی داخلی بنتلی تأکید می‌کند، بر پایه‌ی پنج اصل طراحی شده است: «ژست بال‌مانند» که همان دو بال قرینه‌ی داشبورد هستند، «وقار برجسته» که استفاده از متریال‌های لاکچری بر روی سطوحی است که به قول او به اندازه‌ی کافی بزرگ هستند تا مشتریان از آن‌ها لذت ببرند. «بهشت پیله‌مانند» هم اصل دیگری است که قرار است به سرنشینان-چه در جلو و چه عقب- محیطی خوش‌آمدگو و خصوصی ارائه کند. «جزئیات نمادین» هم اصل دیگری است که به عناصر طراحی اشاره دارد و از دریچه‌های تهویه تا کوک‌های الماس‌شکل را شامل می‌شود. و در نهایت «هم‌آمیزی جادویی» که اصل آخر است و به پیوند المان‌های آنالوگ و دیجیتال اشاره دارد. به قول آقای میر «در هماهنگی با یکدیگر کار می‌کنند تا تجربه‌ای لاکچری را ارائه کنند.»

روش‌های مختلفی برای تعریف واژه‌ی لاکچری وجود دارد؛ مثل آن عناصر یکه پیج آن‌ها را «جواهرات ما» نام می‌گذارد و روسیگاج به آن‌ها «لیوان‌های ویسکی» می‌گوید: کریستال‌هایی که جزئیات به‌خصوصی را نه فقط در فضای داخلی که در بدنه آذین‌بندی می‌کند؛ یا حتی اشاره‌هایی هنرمندانه بر روی چرم، فلز و حتی سنگ.