در دوره های موتور های توربو و پر توان

در دوره جدید واردات خودرو به ایران، یکی از موضوعاتی که هنگام بررسی فنی خودروهای وارداتی اهمیت زیادی پیدا کرده، سازگاری موتور با کیفیت سوخت موجود در کشور است. بسیاری از خودروهای جدید وارداتی به موتورهای توربوشارژ با نسبت تراکم بالا مجهز شده‌اند؛ ترکیبی که در صورت استفاده از بنزین با اکتان پایین می‌تواند احتمال بروز پدیده ناک، کاهش راندمان و در شرایط نامناسب، فشار حرارتی و مکانیکی بیشتر بر موتور را افزایش دهد. موضوعی که یا با خرید دائمی اکتان برطرف می شود ویا باید انتظار هزینه گزاف تعمیرات را کشید که در هر دو حالت برای خریدار خوشایند نیست. 

در این میان تعدادی از خودروها هستند که موتور های تنفس طبیعی دارند و از نظر سازگاری با سوخت ایران در وضعیت بهتری قرار دارند. تویوتا کمری هیبرید و تویوتا راو4 مدل که توسط برساوش به بازار ایران عرضه می‌شود را می توان جز این گزینه ها دانست. هر دو خودرو از موتور 2 لیتری چهار سیلندر تنفس طبیعی استفاده می‌کنند و در کنار آن، سیستم هیبریدی نیز بخشی از وظیفه تأمین توان را بر عهده دارد. کمری هیبرید به موتور بنزینی 1987 سی‌سی با 152 اسب‌بخار و 188 نیوتن‌متر گشتاور مجهز است و موتور برقی آن 83 کیلووات توان و 206 نیوتن‌متر گشتاور تولید می‌کند.

موتور تنفس طبیعی؛ یک مزیت مهم برای بازار ایران

مهم‌ترین نکته فنی مشترک میان تویوتا کمری هیبریدی و تویوتا راو 4 هیبریدی ، استفاده از موتور تنفس طبیعی است. برخلاف موتورهای توربوشارژ، در این پیشرانه هوای ورودی به کمک توربوکمپرسور تحت فشار قرار نمی‌گیرد و موتور از نظر ساختار به سیستم پرخوران وابسته نیست.
این تفاوت برای بازاری مانند ایران اهمیت ویژه‌ای دارد. موتورهای توربوشارژ معمولاً به کیفیت سوخت و عدد اکتان حساس‌تر هستند، زیرا افزایش فشار و دمای داخل سیلندر می‌تواند شرایط را برای وقوع احتراق زود هنگام یا ناک مساعدتر کند. در مقابل، پیشرانه تنفس طبیعی از این نظر معماری ساده‌تر و محافظه‌کارانه‌تری دارد.
البته این موضوع به معنای مصونیت کامل موتورهای تنفس طبیعی از ناک نیست. هیچ پیشرانه‌ای در برابر سوخت نامناسب کاملاً مصون نیست و کیفیت بنزین، شرایط کارکرد، دمای موتور و وضعیت سیستم مدیریت پیشرانه همچنان اهمیت دارند. اما حذف توربو از مجموعه پیشرانه، یکی از عوامل مهم در کاهش حساسیت به شرایط سوخت است.

نسبت تراکم بالا؛ چرا با وجود آن همچنان شرایط متفاوت است؟

ممکن است در نگاه اول این سؤال مطرح شود که اگر موتورهای این دو خودرو تنفس طبیعی هستند، چرا باید با توجه به نسبت تراکم نسبتاً بالا، همچنان گزینه مناسبی برای شرایط سوخت ایران باشند؟
پاسخ را باید در مجموعه معماری پیشرانه جست‌وجو کرد، نه فقط یک عدد. موتور 2 لیتری استفاده‌شده در کمری هیبرید و راو4 هیبرید، ضمن برخورداری از نسبت تراکم بالا، فاقد سیستم توربوشارژ است و در کنار موتور بنزینی از یک موتور الکتریکی قدرتمند استفاده می‌کند. بنابراین موتور بنزینی مجبور نیست در تمام شرایط برای تأمین گشتاور مورد نیاز خودرو به تنهایی تحت فشار قرار بگیرد.
تویوتا کمری موتور بنزینی 2 لیتری با 152 اسب‌بخار و 188 نیوتن‌متر گشتاور دارد و موتور الکتریکی نیز 83 کیلووات توان و 206 نیوتن‌متر گشتاور دارد. مجموع توان سیستم به 145 کیلووات، معادل 197 اسب‌بخار، می‌رسد.

سیستم هیبریدی چگونه فشار روی موتور بنزینی را کاهش می‌دهد؟

یکی از مهم‌ترین مزایای این ساختار، نحوه تقسیم وظایف میان موتور بنزینی و موتور الکتریکی است. در خودروهای هیبریدی، موتور الکتریکی می‌تواند در لحظات مورد نیاز، خصوصاً هنگام شروع حرکت و شتاب‌گیری، بخشی از گشتاور مورد نیاز را تأمین کند.
این ویژگی باعث می‌شود موتور بنزینی برای تولید تمام گشتاور مورد نیاز خودرو مجبور نباشد در هر بار شتاب‌گیری با بیشترین فشار ممکن کار کند. در نتیجه، موتور الکتریکی عملاً به عنوان یک منبع گشتاور کمکی وارد عمل می‌شود.
در کمری هیبرید، گشتاور موتور الکتریکی طبق کاتالوگ به 206 نیوتن‌متر می‌رسد؛ رقمی که حتی از گشتاور موتور بنزینی 2.0 لیتری با 188 نیوتن‌متر بیشتر است.
این نکته از نظر تجربه رانندگی نیز اهمیت دارد، زیرا موتور الکتریکی برخلاف موتور احتراق داخلی، برای تولید گشتاور اولیه نیازمند بالا رفتن دور موتور نیست.

تویوتا کمری هیبرید؛ ترکیب مصرف پایین و دوام

کمری هیبرید جدید در کاتالوگ برساوش با موتور 2.0 لیتری چهار سیلندر خطی و سیستم هیبریدی معرفی شده است. این خودرو از گیربکس E-CVT و انتقال قدرت دیفرانسیل جلو استفاده می‌کند و مصرف سوخت ترکیبی اعلام‌شده آن تنها 4.2 لیتر در هر 100 کیلومتر است.
این رقم در کنار ماهیت هیبریدی خودرو، یکی از مهم‌ترین نقاط قوت کمری برای بازار ایران محسوب می‌شود. سیستم بازیابی انرژی ترمز نیز در این خودرو وجود دارد و انرژی حاصل از کاهش سرعت را به سیستم هیبریدی بازمی‌گرداند.
در نتیجه، کمری هیبرید نه تنها به یک موتور تنفس طبیعی مجهز است، بلکه در بسیاری از شرایط می‌تواند بخشی از انرژی مورد نیاز خود را از سیستم الکتریکی تأمین کند و همین موضوع به کاهش مصرف سوخت کمک می‌کند.

تویوتا راو4 هیبرید؛ همان فرمول در یک کراس‌اوور

راو4 هیبرید نیز از همین فلسفه فنی استفاده می‌کند. طبق کاتالوگ برساوش، این خودرو به موتور چهار سیلندر 2.0 لیتری تنفس طبیعی با 152 اسب‌بخار قدرت و 188 نیوتن‌متر گشتاور مجهز شده است. موتور الکتریکی نیز 83 کیلووات توان و 206 نیوتن‌متر گشتاور دارد و توان ترکیبی سیستم به 144 کیلووات معادل 196 اسب‌بخار می‌رسد.

راو4 هیبرید در این نسخه از گیربکس CVT و انتقال قدرت دیفرانسیل جلو استفاده می‌کند و حداکثر سرعت آن 180 کیلومتر بر ساعت اعلام شده است. مصرف سوخت ترکیبی این خودرو نیز طبق چرخه WLTC برابر با 4.59 لیتر در هر 100 کیلومتر است.
بنابراین راو4 نیز مانند کمری، به جای تکیه کامل بر یک موتور بنزینی، از همکاری موتور احتراق داخلی و موتور الکتریکی برای تأمین توان استفاده می‌کند.

چرا این موضوع برای بنزین ایران اهمیت دارد؟

مشکل اصلی در اینجا صرفاً «توربو بودن» یک موتور نیست، بلکه مجموعه‌ای از عوامل شامل فشار داخل سیلندر، دمای احتراق، نسبت تراکم، زمان‌بندی جرقه و کیفیت سوخت در کنار یکدیگر قرار می‌گیرند.
در موتور توربوشارژ، هوای بیشتری وارد سیلندر می‌شود و افزایش فشار هوای ورودی امکان تولید قدرت بیشتر از حجم موتور کوچک‌تر را فراهم می‌کند. اما همین معماری می‌تواند حساسیت موتور به کیفیت سوخت را افزایش دهد؛ به‌خصوص زمانی که خودرو در شرایط بار زیاد، هوای گرم یا شتاب‌گیری‌های سنگین کار می‌کند. در موتورهای تنفس طبیعی این فشار اضافی ناشی از پرخوران وجود ندارد. به همین دلیل، انتخاب خودرویی با موتور تنفس طبیعی برای بازاری که کیفیت و عدد اکتان سوخت آن همواره در سطح سوخت استاندارد بازارهای پیشرفته نیست، می‌تواند از منظر دوام بلندمدت تصمیم منطقی‌تری باشد.

آیا کمری و راو4 با بنزین ایران کاملاً بدون مشکل کار می‌کنند؟

فنی ترین پاسخ به این سوال این است که هرگز نمی توان انتظار داشت که موتوری وجود داشته باشد که با سوخت بی کیفیت ایران بدون مشکل کار کند کما اینکه موتور خودروهای داخلی که در ایران تولید و کالیبره شدهه اند نیز بعضا در هنگام شتابگیری ناک می زنند بنابراین تنفس طبیعی بودن به معنای بی‌نیازی از سوخت مناسب نیست.
این دو خودرو همچنان موتورهایی با فناوری مدرن، نسبت تراکم بالا و سیستم مدیریت موتور پیشرفته دارند و استفاده از سوخت با کیفیت پایین می‌تواند روی عملکرد هر پیشرانه‌ای اثر بگذارد. با این حال، در مقایسه با بسیاری از خودروهای توربوشارژ جدید، معماری پیشرانه این دو تویوتا از منظر حساسیت به کیفیت سوخت، شرایط مساعدتری ایجاد می‌کند.
از طرف دیگر، وجود سیستم هیبریدی باعث می‌شود موتور الکتریکی بتواند در بخش مهمی از فرآیند شتاب‌گیری وارد مدار شود. در نتیجه، موتور بنزینی تنها منبع تولید گشتاور خودرو نیست و این موضوع یکی دیگر از تفاوت‌های مهم آن با یک خودروی بنزینی توربوشارژ معمولی است.

گیربکس E-CVT و کمک به انتقال قدرت مداوم

کمری هیبرید از سیستم انتقال قدرت E-CVT استفاده می‌کند. این سیستم با CVTهای متداول خودروهای بنزینی یکسان نیست و بخشی از معماری سیستم هیبریدی تویوتا محسوب می‌شود.
ترکیب موتور بنزینی، موتور الکتریکی و E-CVT باعث می‌شود انتقال توان به شکل متفاوتی نسبت به خودروهای مجهز به موتور توربوشارژ و گیربکس اتوماتیک چندسرعته انجام شود. در نتیجه، سیستم می‌تواند تلاش کند موتور بنزینی را در محدوده کاری مناسب‌تری نگه دارد و هم‌زمان از موتور الکتریکی برای تأمین بخشی از نیاز حرکتی استفاده کند.
این ویژگی در کنار مصرف سوخت 4.2 لیتری اعلام‌شده برای کمری، یکی از دلایلی است که ساختار فنی این خودرو را برای استفاده روزمره جذاب می‌کند.

دو انتخاب با دوام

وقتی موضوع خرید یک خودروی وارداتی در ایران مطرح می‌شود، تنها قدرت موتور و شتاب اولیه نباید معیار تصمیم‌گیری باشد. کیفیت سوخت، هزینه نگهداری، پیچیدگی فنی، دوام موتور و سازگاری مجموعه قوای محرکه با شرایط استفاده در ایران نیز اهمیت زیادی دارند. 
تویوتا کمری هیبرید و تویوتا راو4 هیبرید از این منظر ترکیب جالبی ارائه می‌کنند: موتور 2.0 لیتری چهار سیلندر تنفس طبیعی، موتور الکتریکی قدرتمند، سیستم هیبریدی، مصرف سوخت پایین و سابقه طولانی تویوتا در توسعه قوای محرکه هیبریدی.
در کمری، این ترکیب به توان سیستم 197 اسب‌بخار و مصرف ترکیبی 4.2 لیتر در هر 100 کیلومتر منجر شده است، در حالی که راو4 با توان ترکیبی 196 اسب‌بخار، مصرف ترکیبی 4.59 لیتر در هر 100 کیلومتر را ارائه می‌دهد.
موضوع مهم دیگرنیز این است که برای خرید خودرو به خصوص خودروی وارداتی باید بیش از خود خودرو به خدمات پس از فروش آن توجه کرد. شرکت برساوش با 16 نمایندگی فروش و خدمات پس از فروش در سراسر کشور می تواند شرکتی مطمئن برای انتخاب خودروی وارداتی باشد. 

چرا این دو تویوتا در بازار ایران جذاب‌اند؟

اگر معیار خرید یک خودروی وارداتی در ایران را فقط «قدرت موتور» و «شتاب» ندانیم و دوام پیشرانه، سازگاری نسبی با کیفیت سوخت، مصرف سوخت و پیچیدگی قوای محرکه را هم در نظر بگیریم، کمری هیبرید و راو4 هیبرید از جمله گزینه‌هایی هستند که معماری فنی آن‌ها می‌تواند برای شرایط بازار ایران منطقی‌تر از بسیاری از خودروهای توربوشارژ وارداتی باشد.